Şantiye drone çekimi için izin gerekir mi? 30 Temmuz 2026'dan beri cevap haritada

Kısa cevap: ticari drone çekimi lisanslı pilot ister, kullanıcı kaydı ister ve uçuşun izin gerektirip gerektirmediğini sabit bir mesafe kuralı değil, uçuştan hemen önce bakılan harita söyler. Yeşil bölgede izinsiz, bölgelerin dışında izinle, kırmızı bölgede izin ve NOTAM ile uçulur. Bunların hepsi 30 Temmuz 2026'da yenilenen İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'nda yazılı; eski rehberlerdeki ağırlık sınıfına bağlı lisans ve sabit mesafe dili artık geçerli değil.

İnşaat sayfamızda şantiyeyi aylık drone kaydıyla çektiğimizi, video sayfamızda izin gerektiren alanlarda uçuş öncesi durumu birlikte kontrol ettiğimizi yazdık. Bu yazı o kontrolün neye dayandığını anlatıyor; şantiye sahibinin bilmesi gereken kadarını.

Talimat yenilendi, geçiş süresi var

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yeni talimatı 30 Temmuz 2026'da yayımladı. Mevcut lisans sahiplerinin hakları korunuyor; eski düzene göre edinilmiş araçların kayıt, uzaktan tanımlama ve yazılım gerekliliklerine uyarlanması için 31 Temmuz 2027'ye kadar süre var (Madde 27). Yani 2027 ortasına kadar sahada iki düzen yan yana görünecek; çekim ekibinize soracağınız soruların cevabı yeni talimata göre olmalı.

Kim uçurabilir: lisans aracın ağırlığına bağlı değil

Eski düzende lisans aracın ağırlık sınıfına göreydi. Yeni talimatta pilot lisansı aracın sınıfından ve ağırlığından bağımsız üç kademede düzenleniyor (Madde 15): P0 amatör, ticari amaç taşımayan uçuşlar için; P1 ticari, talimatın deyişiyle ticari operasyon ve uçuşlar için; P2 ileri seviye, görüş hattı dışı, otonom ve kalabalık üstü gibi yüksek riskli operasyonlar için. Görerek yürütülen ticari operasyon için asgari P1 gerekir (Madde 6). Şantiye çekimi ticari operasyondur: çekim ekibinin pilotu P0 ile uçamaz.

Araç ve kullanıcı kayıtlı mı

Basit İHA, yani oyuncak sınıfı hariç, insansız hava aracıyla operasyon yapan tüm kullanıcıların Genel Müdürlük kayıt sistemine, İHATTYS üzerinden kaydı zorunlu (Madde 11). Oyuncak tanımı dardır: yatayda on metre, dikeyde yirmi metre uçuş zarfının dışına çıkamayan araçlar (Madde 8). Şantiye çeken hiçbir drone bu tanıma girmez. 500 gramın altında olup oyuncak tanımını karşılamayan araçlar da en küçük sınıfın, M0'ın kurallarına tabidir; "hafif, kayıt gerekmez" cümlesi yeni talimatta yok.

İzin gerekir mi: harita söyler

Yeni talimatın en önemli değişikliği burada. Türk hava sahası, insansız hava aracı operasyonları bakımından İHATTYS haritasında yayımlanan yeşil, kırmızı ve turuncu bölgeler ile bunların dışında kalan sahalardan oluşur (Madde 12). Yeşil bölgede, belirlenen irtifanın altında P0 ve P1 izin almadan uçar. Üç bölgenin dışında kalan sahalarda Genel Müdürlük izniyle uçulur. Kırmızı bölge, yetkili kurumlarca kapatılmış sahadır; ancak o kurumun uygunluğuyla, izin ve NOTAM ile uçulabilir. Turuncu bölge, başka bir kullanıcı lehine izin ya da tahsis bulunan sahadır; orada uçmak çoklu uçuş uygunluğu ister. Kısıtlanmış bölgelerin gerekçesi talimatta sayılıyor: emniyet, güvenlik ve mahremiyet (Madde 4).

Şantiye sahibi için anlamı şu: arsanın sizin olması hava sahasının sizin olması demek değildir. Şantiyenin hangi bölgede kaldığı o gün haritada okunur; pilot uçuştan önce İHATTYS'in kamuya açık durum görüntüleyicisinden güncel bölge ve trafik bilgisini kontrol etmekle yükümlüdür (Madde 22). Eski rehberlerdeki "havalimanına şu kadar kilometre" türü sabit kurallar yerini bu haritaya bıraktı.

Ne kadar yüksek, ne kadar uzak

P0 ve P1 lisansının uçuş zarfı aynıdır: görsel görüş hattında, azami 120 metre yükseklik ve 3.000 metre görüş mesafesi ya da yatay uzaklık (Madde 15). Daha yükseği ve görüş hattı dışı yalnız P2 ile, koridor ya da tahsisli hacim içinde yapılır. Bir şantiye için 120 metre fazlasıyla yeter; biz kaba inşaatın ilerlemesini anlatan planı çoğu zaman bunun çok altından çekiyoruz.

İşçilerin üstünden uçuş

Talimat "kalabalık insan grupları"nı, kişi yoğunluğu nedeniyle kontrolden çıkan bir araçtan serbestçe uzaklaşma imkânının kısıtlandığı topluluklar olarak tanımlar (Madde 4) ve kalabalık ile insan üstü uçuşu P2 kapsamına koyar (Madde 6, 15). Şantiyede çalışan ekip bu tanıma girmese bile ilke aynıdır: çekim planı, ekibin çalıştığı alanın üstünden değil kenarından geçer ve saat şantiye şefiyle birlikte seçilir. İyi şantiye çekimi zaten vinci, cepheyi ve ilerlemeyi anlatır; insanları değil.

Gece çekimi ve uçuş kaydı

P1 lisansı uygun donanımla gece operasyonuna izin verir; aracın görünürlüğü yeterli olmalı ve Genel Müdürlük gerekirse gözlemci bulundurulmasını isteyebilir (Madde 15). Uçuştan önce harita kontrolü, uçuştan sonra uçuş gerçekleşme kaydının sistem üzerinden tamamlanması pilotun yükümlülüğüdür; kayıtlı olmayan ya da bildirim yapmadan uçan kullanıcılar hakkında yaptırım hükümleri uygulanır (Madde 22, 25). Şantiye sahibi olarak sizden istenecek şey yok; ama ekibinizden uçuş kaydını isteyebilirsiniz.

Sigorta ve komşu parsel

Yeni talimat sigortayı düzenlemiyor; sorumluluk sigortası yükümlülüğü ayrı mevzuattan gelir. Genel Müdürlüğün uçuş izni soru-cevap sayfası poliçeyi başvuru belgeleri arasında sayıyor, ama o sayfa bu yazı yazıldığında hâlâ eski talimatın diliyle duruyordu; yeni sistemde bu şartın nasıl şekilleneceği henüz yazılmadı. Pratik kural: ticari çekim yapan ekipten üçüncü şahıs sorumluluk poliçesini isteyin; şantiyede düşen bir aracın zararı sizin arsanızda oluşur.

Komşu parsel ve çevredeki konutlar ayrı bir konudur. Mahremiyet talimatta kısıtlama gerekçelerinden biridir; drone görüntüsünde komşunun bahçesi, balkonu ya da yüzü varsa bu artık bir havacılık sorusu değil, kişisel veri sorusudur. Çekim planında kameranın baktığı yön kadar bakmadığı yön de yazılır; kurguda komşu parsel çıkarılır.

Çekim ekibinden isteyeceğiniz altı şey

Pilotun P1 ya da P2 lisansı; P0 ticari çekim için geçersiz.
İHATTYS kullanıcı kaydı; oyuncak istisnası şantiye dronuna uygulanmaz.
Çekim günü harita kontrolünün çıktısı ya da izin belgesi; şantiye hangi bölgedeyse ona göre.
Uçuş sonrası uçuş gerçekleşme kaydı.
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası poliçesi.
Çekilmeyecek alan listesi: komşu parsel, konut cepheleri, çalışanların yoğun olduğu saatler.

Altısı da bir sayfaya sığar ve sözleşmenin ekine konur. Konmazsa ilk şikâyette ya da ilk denetimde konuşulur, ki o an çekimden pahalıdır.

Bunu neden yazıyoruz

Konut projelerinde en çok işe yarayan içerik şantiyenin ilerleyişidir ve bunu en iyi drone anlatır; hangi aşamada ne paylaşıldığını ayrı yazdık. Aynı içeriğin bir havacılık kuralı tarafı var ve o taraf 30 Temmuz 2026'da değişti. Biz uçuş öncesi haritaya bakıyor, uçuş kaydını tutuyor ve çekilmeyecek alanı brief'e yazıyoruz; bu yazı, sizin de aynı şeyi her ekipten isteyebilmeniz için.

Kaynaklar: SHGM duyurusu: İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı yayımlandı, 30 Temmuz 2026 · SHT-İHA talimat metni (Madde 4, 6, 8, 11, 12, 15, 22, 25, 27) · İHATTYS, İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi ve uçuş izni soruları. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; somut bir uçuş için talimatın güncel metnine, İHATTYS haritasına ve gerekirse bir havacılık hukukçusuna başvurun.