Blog
Dijital pazarlama, sosyal medya ve içerik üretimi üzerine sahadan öğrendiklerimiz.
Reklam yönetimi ücreti neye göre belirlenmeli? Harcamaya değil, işe
Kısa cevap: ücret yönetilen bütçeye değil yapılan işe bağlanmalı, bütçe yalnız kapsamın değişebileceğini haber veren bir tetik olmalı. Dört ücret modeli ve her birinin kırıldığı yer, yüzde modelinin dürüst savunusu ve sınırı, büyük reklamverenlerin neden ücret modeline geçtiği, performans priminin neden tek başına yetmediği, bizim asgari artı oran modelinden kapsam bantlı sabit ücrete neden geçtiğimiz ve teklifte yazılı olması gereken dört tanım.
Gönderdiğim e-postalar neden spam'e düşüyor? Alıcı sunucu üç soru sorar
Kısa cevap: çoğu zaman alıcı sunucu postanın gerçekten sizden geldiğini doğrulayamıyordur ve bu bir içerik sorunu değil, alan adınızın kayıtlarındaki eksik üç satırdır. Reddedilen ile sessizce spam'e düşen postanın farkı, kendinize göndererek yapılan teşhis, SPF, DKIM ve DMARC'ın işletme dilinde anlamı, Gmail, Yahoo ve Outlook'un 2024 ve 2025 şartları, kayıtlar doğruyken bile düşüren beş neden ve sağlayıcınıza sorulacak dört soru.
Müşterilerinize WhatsApp'tan ya da SMS'le kampanya atabilir misiniz? Önce onay, sonra İYS
Kısa cevap: evet, ama yalnız önceden onay vermiş ve onayı İYS'de kayıtlı olan müşterilere; tanınırlık amacıyla gönderilen bayram kutlaması da buna dahildir. Neyin ticari ileti sayıldığı, onay istemeyen üç hâl, geçerli onayın dört kuralı, İYS'nin neden şart olduğu, iletinin içinde ne olması gerektiği, ret hakkı, kasada alınan numaranın neden kampanya listesi olmadığı ve göndermeden önce beş kontrol.
Çalışanınızın ya da müşterinizin fotoğrafını paylaşabilir misiniz? Yüz, kişisel veridir
Kısa cevap: evet, ama izinle; ve izin çekim gününde sözle alınan onay değil, dosyanızda duran bir kayıttır. Yüz neden kişisel veridir, iki kanun ne der, izinsiz paylaşımın mümkün olduğu üç dar hâl, geçerli iznin üç unsuru ve iki tuzak, çalışan ayrılınca ve müşteri vazgeçince ne olur, sağlık işletmesinde rızanın neden yetmediği, ajansla çalışırken sorumluluğun kimde kaldığı ve çekimden önce beş kontrol.
Ajansın şehrinizde olması şart mı? Sahada olan iş, uzaktan yürüyen iş
Kısa cevap: şart değil. Sosyal medya işinin bir kısmı mağazanızda ve şantiyenizde olur, geri kalanı bir masada; mesafe yalnız birincisini etkiler. Sahada olan dört parça, uzaktan yürüyen altı iş, mesafenin tek gerçek bedeli olan çekim sıklığı, tutulmayan her hafta geliriz vaadi, günlük görselin nereden geleceği, yakın ajansın haklı olduğu durumlar ve teklif isterken sorulacak beş soru.
Şantiye drone çekimi için izin gerekir mi? 30 Temmuz 2026'dan beri cevap haritada
Kısa cevap: ticari drone çekimi P1 lisanslı pilot ister, kullanıcı İHATTYS'e kayıtlı olur ve uçuşun izin gerektirip gerektirmediğini sabit bir mesafe kuralı değil, uçuştan önce bakılan harita söyler: yeşil bölgede izinsiz, bölgelerin dışında izinle, kırmızıda izin ve NOTAM ile. 30 Temmuz 2026'da yenilenen talimatın şantiye sahibi için anlamı: 120 metre tavanı, işçilerin üstünden uçuş, gece çekimi, sigorta ve çekim ekibinden isteyeceğiniz altı belge.
Fabrikanın sosyal medya hesabı kime konuşur? Alıcı almaz ama bakar, aday ilana tıklamadan önce bakar
Kısa cevap: sanayi firmasının hesabı kimseye satış yapmaz, üç kişiye güven verir: teklif istemeden önce bakan alıcı, ilana tıklamadan önce bakan aday ve referans soran bayi. Üçü de aynı soruyu sorar: hesap firmanın gerçek büyüklüğünü yansıtıyor mu? Üç okuyucu, LinkedIn ile Instagram'ın işbölümü, fabrikada neyin çekilip neyin çekilmeyeceği ve fuardan önceki otuz günün altı maddelik kontrol listesi.
Gıda paylaşımında sağlık iddiası: "şifalı", "bağışıklık", "kilo verdirir" neden yazılamaz?
Kısa cevap: bir gıdaya hastalığı önleme, tedavi ya da iyileştirme özelliği yazmak yasaktır ve yasak etiket kadar reklamı, menüyü ve sosyal medya paylaşımını da bağlar. Beslenme beyanı yalnız listedeki kelime ve koşulla, sağlık beyanı yalnız Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzundaki ifadeyle yazılır; kilo rakamı, hekim tavsiyesi ve "tüketmezseniz sağlığınız bozulur" iması her durumda yasak. Restoran menüsü ve market kampanyası için kısa liste.
Instagram'da indirim duyurmanın kuralları: işletmenin kendi paylaşımı da reklamdır
Kısa cevap: işletmenin kendi hesabından yaptığı fiyatlı paylaşım mevzuatın gözünde reklamdır ve indirim duyurusunun dört zorunlu bilgisi vardır: indirimden önceki fiyat, başlangıç ve bitiş tarihi, stok sınırlıysa miktar, KDV dahil toplam fiyat. Eski fiyatın artık on günlük en düşük fiyat olduğu, restoranda fiyat listesi ve servis ücreti kuralı, "en ucuz" demenin ispat bedeli ve paylaşımdan önce beş kontrol.
Ajans sözleşmesinde ne olmalı? Sözleşme fiyat belgesi değil, ayrılık belgesidir
Kısa cevap: fiyat zaten teklifte yazar; sözleşmenin işi anlaşmazlık gününü ve ayrılık gününü düzenlemektir. Kapsam, reklam bütçesi, hesapların sahibi, alan adı ve içerik, kullanım hakkı, onay ve revizyon, yasal yükümlülükler, süre ve fesih: sekiz madde, her biri için sözleşmede olması gereken cümle ve ne zaman ayrı sözleşme gerekmediği.
Kurumsal tanıtım filmi hâlâ gerekli mi? Soru film mi değil, nerede izleneceği
Kısa cevap: evet, ama işi değişti. Tek bir uzun film yerine tek çekimden çıkan bir kütüphane; ilk soru nerede izleneceği. Feed ile sitenin neden aynı videoyu kaldırmadığı, çıktı listesinden geriye kurulan çekim planı, uzun filmin tam doğru olduğu dört yer ve kurumsal filmin erken olduğu durumlar.
Web sitem Google'da neden çıkmıyor? Dizinde olmamakla arkada olmak aynı şey değil
Kısa cevap: sitenizin Google'da hiç görünmemesi çoğu zaman sıralama sorunu değil, dizin sorunudur; Google siteyi ya görmemiş, ya görüp alamamış, ya da siz farkında olmadan kapıyı kapatmışsınızdır. Google'ın kendi belgeleriyle sitenin atlanma nedenleri, noindex ve robots tuzağı, Search Console'da neye bakılacağı, manuel işlem ve hangi durumların normal olduğu.
Alan adının süresi doldu: ne olur, kaç gününüz var, ilk ne kaybolur?
Kısa cevap: süresi dolan alan adı o gün kaybolmaz ama site ve e-posta o gün durur; sonrası kesinti, kurtarma penceresi ve serbest kalmadır. .com ile .com.tr için iki ayrı saat işler: ICANN kuralları ile TRABİS kuralları, uyarının neden gelmediği, ilk kaybolanın neden e-posta olduğu, bugün dolduysa dört adım ve ne zaman dert etmemeniz gerektiği.
Influencer paylaşımında reklam yazmak zorunlu mu? 1 Ağustos 2026'dan beri cevap değişti
Kısa cevap: evet — ve 1 Ağustos 2026'dan beri #işbirliği etiketi artık geçerli ifade değil. Yönetmeliğin yeni maddesi paylaşımda Reklam ya da Tanıtım kelimesini ve reklam verenin adını birlikte istiyor. Hangi paylaşımlar reklam sayılır, etiket nereye yazılır, sorumluluk neden markada da ve kural değişikliği hangi alışkanlığı geçersiz kıldı.
İşletmem Google Haritalar'da neden çıkmıyor? Hiç çıkmamak ile arkada kalmak aynı sorun değil
Kısa cevap: haritada hiç çıkmamak bir sıralama sorunu değil, varlık sorunudur — ve çoğu zaman beş nedenden birine iner: doğrulanmamış profil, askıya alınmış profil, adres kuralına takılan işletme, yinelenen kayıt ya da başkasının hesabında duran profil. Sırayla nasıl teşhis edilir, Google'ın kendi kuralları ne diyor ve hangi durumlar arıza değildir.
Reklam yönetimi ne iş yapar? "Öne çıkar" düğmesiyle arasındaki fark
Kısa cevap: reklam yönetimi kampanya kurmak değil, kurulduktan sonra verilen kararların toplamıdır — ve o kararların en önemlisi çoğu zaman dokunmamaktır. "Öne çıkar" düğmesinin gerçekte ne yaptığı, yeterli olduğu durumlar, yönetimin altı işi, her müdahalenin neden öğrenmeyi sıfırladığı ve reklam yönetimi almamanız gereken haller.
Ajans değiştirirken ne devralınır? Devir listesi ayrılık günü yazılmaz
Kısa cevap: ajans değiştirirken devralınan şey dosyalar değil erişimlerdir — ve bu liste ayrılık günü değil, sözleşme günü yazılır. Altı kalemlik devir listesi, hiç devredilemeyen üç şey, erişimler kaldırılmadan önce yapılması gerekenler ve ajans değiştirmenin yanlış cevap olduğu durumlar.
İnşaat reklamı bir haftada neden sonuç vermez? Konut satışında reklamın ölçüsü
Kısa cevap: bir daire bir haftada satın alınan bir ürün değildir ve reklam sistemi de bir haftada öğrenmez. Konut reklamını e-ticaret gibi ölçmenin bedeli, Meta'nın öğrenme aşaması kuralı, geniş ve dar iki katman, form sayısı yerine nitelikli talep, talebin gittiği yerdeki kayıp ve reklamın çözmediği şeyler.
Sosyal medya hesaplarınızın sahibi kim? Ajansa erişim vermek şifre vermek değildir
Kısa cevap: ajansa hesap şifrenizi vermeniz gerekmez ve iyi bir ajans istemez. Hesaplar sizin işletme portfolyonuzda durur, ajans yetkili ortak olarak çalışır, ayrılıkta erişim tek işlemle kalkar. Şifre vermenin asıl bedeli, reklam hesabının neden en pahalı hata olduğu, Meta'nın yetki düzeni ve bugün kontrol edebileceğiniz beş şey.
Sosyal medya çekim günü nasıl planlanır? Bir günden bir ay çıkarmak
Kısa cevap: çekim günü, sahada verilen kararlarla değil, ondan önce masada verilen kararlarla bir aya yeter; plansız çekim günü tek gönderi verir. Takvimden geriye doğru çekim listesi, aynı sahneden üç ölçü, sahada zamanı yiyen beş şey, çekimden önce sizde olması gerekenler ve telefon çekiminin yettiği yerler.
Web sitesi taşıma: sağlayıcı değiştirirken ne kaybolur?
Kısa cevap: taşınırken kaybolan şey nadiren sitenin kendisidir; kaybolan çoğu zaman e-posta, alan adının kontrolü ve kimsenin listesini çıkarmadığı bağlantılardır. Taşınan dört parça, değişmeyen sıra, taşımadan önce sizde olması gereken dört şey ve taşımanın yanlış cevap olduğu durumlar.
Hazır program mı, özel yazılım mı? Karar vermeden önce sorulacak tek soru
Kısa cevap: çoğu işletme için hazır program doğru cevaptır ve özel yazılım, hazır programın pahalı olduğu yerde değil, işinizin akışının hazır hiçbir kalıba sığmadığı yerde başlar. Hazır ürünün haklı olduğu alanlar, özel yazılımın gerçekten gerektiğini gösteren üç sinyal, ikisinin arasındaki üçüncü yol ve yaptırmadan önce cevaplanacak beş soru.
Sitenizin yedeği var mı, yoksa yedek alındığını mı sanıyorsunuz?
Kısa cevap: alınmış ama hiç geri yüklenmemiş bir yedek, yedek değil bir dosyadır. Kendi sistemimizde her gece "başarılı" diyen yedeklerin taze bir sunucuya yüklenemediğini bir provada gördük. "Yedek var" cümlesinin dört anlamı, yeşil ışığın yalan söylediği yerler ve barındırma sağlayıcınıza sorulacak dört soru.
Ajansınızın aylık raporunda ne olmalı?
İyi bir aylık rapor beş soruya otuz saniyede cevap verir: ne harcandı, ne yapıldı, ne değişti, ne ters gitti, gelecek ay ne değişecek. Biri eksikse elinizdeki rapor değil, ekran görüntüsü koleksiyonudur.
İçerik takvimi nasıl kurulur? Doldurmakla kurmak arasındaki fark
İçerik takvimi tarihlerin doldurulduğu bir tablo değil, ay başlamadan verilmiş üç kararın kaydıdır: neyi anlatacağız, hangi karışımda, hangi tempoda. Çoğu takvimin ilk ayda dağılmasının üç sebebi, işe yarayan beş adım ve takvimin çözmediği şeyler.
info@gmail.com ile iş yapmanın bedeli: kurumsal e-posta neden gerekli?
Ücretsiz bir posta adresiyle iş yapmanın faturası aylık ödeme değil, üç yerde birikiyor: adresin sahibi siz değilsiniz, çalışan ayrılınca yazışma onunla gidiyor ve postanız spam'e düşüyor. Kurumsal e-postanın gerçekte ne satın aldırdığı, kaç kutu gerektiği ve geçişte yapılan tek büyük sıralama hatası.
Ajansla çalışan freelancer neyi baştan konuşmalı?
Ajans işlerinde freelancer'ı yoran şey genelde işin kendisi değil, baştan konuşulmamış altı madde: kapsam, revizyon sayısı, teslim formatı, kullanım hakkı, ödeme vadesi ve muhatap. Ağ modelinin iki tarafta da nasıl çalıştığını yazdık.
Web sitenizin sahibi gerçekten siz misiniz?
Bir web sitesi tek bir varlık değil, üç ayrı mülkiyettir: alan adı, sunucu ve içerik. Üçü farklı kişilerin adına kayıtlı olabilir ve çoğu işletme bunu ancak ajans değiştirmek istediğinde fark eder. Bugün kontrol edebileceğiniz beş madde.
Video çekimi bitti — elinize tam olarak ne geçiyor?
Prodüksiyon tekliflerinde en az konuşulan kısım teslimdir: kaç kurgu, hangi ölçüler, hangi formatta, kimin kullanım hakkıyla ve ham dosyalar kimde kalıyor? Bu sorular çekimden önce cevaplanmazsa, iş bittikten sonra pazarlık konusu olur.
Influencer ücretleri neye göre belirlenir?
Takipçi sayısı, bir influencer iş birliğinin fiyatını belirleyen en zayıf göstergedir. Ücreti gerçekte ne belirler, kullanım hakkı neden çoğu teklifte unutulur ve barter ne zaman işe yarar — marka tarafında da influencer tarafında da işi kolaylaştıran çerçeve.
İnşaat projesinde hangi aşamada ne paylaşılır?
Bir konut projesinin sosyal medyası, projenin kendisi gibi aşamalı ilerler: arsa döneminde anlatılan şeyle kaba inşaat döneminde anlatılan şey aynı olamaz. On bir yapı markasının hesabını yürütürken öğrendiğimiz aşama aşama içerik takvimi.
"AI ile oluşturulmuş medya" etiketi ne demek?
Instagram ve Facebook'ta bazı gönderilerin altında çıkan "AI bilgisi" etiketi bir ceza değil, bir şeffaflık işareti. Nereden geldiğini, hiç yapay zekâ kullanmadığınızı düşündüğünüz bir görselde neden çıkabildiğini ve marka hesabı için ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
Google yorumları: nasıl istenir, neden bu kadar etkili?
Yerel aramada yorumlar, sıralamanın en ağır sinyallerinden biri — ama işletmelerin çoğu ya hiç istemiyor ya da yanlış zamanda istiyor. Doğru isteme anı, olumsuz yoruma verilecek cevabın kuralları, nelerin yasak olduğu ve yorum temposunu bir alışkanlığa çevirmenin pratik yolu.
Sosyal medya yönetimi fiyatları: neye para ödüyorsunuz?
Aynı iş için birbirinin üç katı teklifler almanızın sebebi, "sosyal medya yönetimi"nin tek bir hizmet olmaması. Fiyatı belirleyen beş kalem, ucuz paketin görünmeyen maliyeti, reklam bütçesiyle yönetim ücretinin neden ayrı tutulması gerektiği — ve bu hizmeti almamanız gereken durumlar.
Reklam ajansı, medya ajansı, dijital ajans: hangisi ne iş yapar?
Aynı işi yapan üç farklı ad değil bunlar — üç ayrı gelenek. Üstelik Türkiye'de ilçe ölçeğinde "reklam ajansı" çoğu zaman tabela ve baskı demek, sektör dilinde "medya ajansı" ise bambaşka bir şey. Adlara takılmadan doğru iş ortağını bulmanın yolu: ada değil, hizmet listesine bakmak.
Çorlu'da bir işletme Google'da nasıl öne çıkar?
Yerel aramada iki ayrı yarış var: haritadaki üçlü kutu ve altındaki klasik sonuçlar — ikisi farklı kurallarla çalışıyor. İşletme profilinin ağırlığı, yorum tazeliğinin sayıdan neden daha önemli olduğu, sitenizin başlığının ne söylemesi gerektiği ve hepsini ölçmenin ücretsiz yolu.
Sosyal medya içeriğini AI yazabilir mi?
Yazabilir — ama tek başına bırakıldığında ortaya çıkan şey yanlış değil, ortalama olur. Ve sosyal medyada ortalama içeriğin cezası görünmezliktir. AI'ın gerçekten hızlandırdığı dört iş, bozduğu dört yer ve doğru kurulumun neye benzediği.
Aynı web sitesine neden çok farklı teklifler geliyor?
Üç ajanstan teklif alırsınız, biri diğerinin birkaç katıdır ve kimse sebebini anlatmaz. Aradaki fark genelde kâr marjı değil kapsam farkıdır — çünkü "web sitesi" tek bir ürün değildir. Fiyatı belirleyen altı değişken, teklifleri karşılaştırılabilir hale getirmenin yolu ve ucuz teklifin maliyetinin nerede çıktığı.
Influencer kampanyanız neden işe yaramadı?
Kampanyaların çoğu yanlış influencer seçildiği için değil, kampanyadan ne beklendiği hiç tanımlanmadığı için işe yaramıyor. Takipçi sayısının neden yanıltıcı olduğu, gerçekten bakılması gereken beş sinyal, ölçümün kampanya başlamadan nasıl kurulacağı — ve influencer marketing'in yanlış araç olduğu durumlar.
Brief nasıl yazılır? Revizyon turlarının asıl sebebi
Revizyon turlarının çoğu kreatif anlaşmazlıktan değil, brief'te hiç konuşulmamış bir kararın teslim aşamasında ilk kez konuşulmasından çıkar. İyi brief ne istediğinizi anlatan metin değil, hangi kararların çoktan verildiğini belgeleyen metindir — altı başlık ve üç yaygın hata.
Ajansla mı, freelancer'la mı, kendi ekibinizle mi çalışmalısınız?
Üç modelin de doğru olduğu durumlar var. Asıl soru hangisinin daha ucuz olduğu değil, hangi maliyeti ödemeye razı olduğunuz — çünkü üç modelin maliyeti aynı kalemde birikmiyor. Kendi ekip, freelancer ve ajans modellerinin görünen ve görünmeyen bedelleri, ve her birinin tam olarak nerede kırıldığı.